می‌توانید اجرای قدیم تصنیف «بهار جاودان» و «ساقی»، به همراه قطعه‌ی «گریه‌ی لیلی» را دانلود کنید

معمولا ما هموطنان ، همدیگر را به مرده پرستی نکوهش می کنیم و اینکه همیشه پس از مرگ عزیزان و ... به یادشان می افتیم و ... ؛ اما این بار می خواستم دو نکته را خاطر نشان کنم :

1 – نخست اینکه در سالهای اخیر بارها شخصا دیده ام که برای هنرمندان و دانشمندان و ... کشورمان - در زمان زنده بودن- مراسم بزرگداشت گرفته شده است ؛ گاهی هم این کار بوسیله نهادهای دولتی! مانند صدا وسیما برگزار شده است (مراسم چهره های ماندگار منظورم است البته به چگونگی گزینش هنرمندان فعلا کاری ندارم) و یا سازمان هنری فرهنگی شهرداری تهران (برای نمونه برای آقایان منصور نریمان و حسین یوسف زمانی و احمد ابراهیمی و ...) . پس از این نظر در حد توانمان بی حساب شده ایم .

2 – اما آنچه مرا به نوشتن این مقاله واداشت مرگ خواننده کشور همسایه مان آذربایجان ، مسلم مقامایف بود و اینکه در مراسم تدفین وی علاوه بر مقامات محلی ، حتی رئیس جمهور و نخست وزیر روسیه (مدودف و ولادمیر پوتین) نیز شرکت کردند ! و مقاسیه کنید مثلا با مراسم تدفین پرویز یاحقی که فکر نکنم حتی معاون وزیر هم شرکت کرده بود:

تو خود بخوان حدیث مفصل ازین مجمل

 

دوم : غزلخوان

 

پس از انقلاب و در حدود سالهای 1376 (دوران ریاست جمهوری آقای خاتمی) مجوز داده شد که آثار حسین خواجه امیری منتشر شود .

آلبوم نخست خاطرم نیست ولی آلبوم دوم که بسیار برای من خاطره انگیز است و چون "نقش بر سنگ" در ذهنم ماندگار شده است ، آلبوم غزلخوان بود که با همکاری هنرمند بزرگ اسدالله ملک منشتر شد و در آن برخی از تصنیفهای قدیمی بازسازی شدند که احتمالا تعداد بسیار زیادی از شما اجرای قدیم آنها را نشنیده اید که در اینجا دو اثر از آنها را که پیدا کرده ام تقدیم دوستداران صدای ایرج و بویژه ویلن ملک می شود .

بویژه از این جهت که سولوی ویلن ملک در این دو اثر سرشار از ملودی های گوناگون و شنیدنی است .

 

1 - بهار جاودان

شعر : مشفق کاشانی  دانلود اجرای قدیم

* قسمت های داخل کروشه{} در بازخوانی تغییر کرده است !؟

 

{ای بهار جاودانم                گل فروز آشیانم     از جدایی ها بلا خیزد}
ای که داری قصد جانم     قصد جان ناتوانم      زآشنایی هم بلا خیزد

کردی ای گل باده نوشم              بی قرار از جام دوشم      

زآن لب نوشین مست و مدهوشم          ای فریبا رو کش در آغوشم

غنچه گل در چمن ها        از لبت گوید سخن ها      با زبان بلبل گویا

چون نسیم ای جان جانان     بگذری از باغ و بستان  

با من بیدل ساعتی بنشین                  تا به وجد آید این دل غمگین

بشنو نغمه از بلبلان        پیمان مشکن آرام جان

پیمان مشکن جانم بیا           بشنو یکدم راز مرا

که جز از وصل تو در دنیا           آرزویی نبود ما را

دارم نازیننا آرزویت در جوانی         بی تو دلستانم کی توانم زندگانی

که جز از وصل تو در دنیا            آرزویی نبود ما را

 

2 – ساقی

شعر : مشفق کاشانی دانلود اجرای قدیم

 

ساقی دگر توبه شکست مستم و مست چون ؟؟

کی بشکند ساغر و می کز دست تو افتد به دستم

ای ساقی امشب من مست مستم     گر توبه کردم {با یاد چشمت} ساغر شکستم

ساغر می پیاپی بده ساقی       تا نماند از آن می دگر باقی

بتا اگر این زمان بی خبرم از جهان نقش تو بر دل و جان دارم

آواز :

زان می که داد ساقی مجلس به دست       ما بالا گرفت کار دل می پرست ما

سرگشته چون کبوتر گم کرده آشیان     دل را به بام دوست نباشد نشست ما

 

سوم : برنامه گلها

 

گلهای تازه 39

مایه : دشتی

آواز : ایرج

نوازندگان : اسدالله ملک ، منصور صارمی ، جهانگیر ملک

شعر : سعدی

گوینده : آذر پژوهش

صدا بردار : محمد جهانفرد

 

دانلود

 

در این برنامه و پیش از اجرای آواز ، قطعه بسیار زیبای گریه لیلی را با ویلن ملک می شنوید ؛ این تک بیت که خانم پژوهش دکلمه کردند نیز در آواز اجرا نشده است :

 

ای هوشیار اگر به سر مست بگذری               عیبش نکن که بر سر مردم قضا رود

 

آواز :

 

درآمد

عیبی نباشد از تو که بر ما جفا رود                         مجنون از آستانه لیلی کجا رود

گر من فدای جان تو گردم دریغ نیست                بسیار سر که در سر مهر و وفا رود

بیات راجه

حیف آیدم که پای همی بر زمین نهی           کین پای لایق است که بر چشم ما رود

عشاق و شور

ای آشنای کوی محبت صبور باش                             بیداد نیکوان همه بر آشنا رود

فرود به دشتی

سعدی بدر نمی کنی از سر هوای دوست                  در پات لازمست خار جفا رود

 

چهارم : اجرای خصوصی

 

در شماره های گذشته وبلاگ (شماره 53) از آقای مهران مهتدی چند بار گفتگو شد و از نواخته های وی و شاگردانش  آثاری معرفی شد . این بار وی به همراه یکی دیگر از شاگردان جوانش ، آواز ایرج را همراهی می کند :

 

دستگاه : چهارگاه

آواز : ایرج

شعر : ؟

ویلن : مهران مهتدی

سنتور : محمد تنکابنی

 

دانلود

 

نیست در سودای زلفت کار من جز بی قراری    ای پریشان طره تا چندم پریشان می گذاری

آفتابا از در میخانه مگذر کین حریفان                 یا ببوسندت که یاری یا بنوشندت که جامی

 

در پایان نیز ویلن دو نفر از شاگردان ویلن ایشان نیز تقدیم می شود :

 

1 – ویلن آقای بهزاد فیض بخش در مایه دشتی  دانلود

2 – ویلن آقای رضا رجبی در مایه ابوعطا (تصنیف چشمه سراب از یاحقی) دانلود

3 – ویلن آقای رضا رجبی در دستگاه همایون دانلود

 

پنجم : کوک سه تار

 

سالها پیش آقای احمد عبادی دو نوار به نام کوک سه تار منتشر کردند که در آنها کوک های گوناگون سه تار را در همه دستگاه ها و آواز ها به شاگردان سه تار معرفی کردند و در هر کوک به اجرای قطعه ای نیز پرداختند ولی چون قطعه اجرایی کوتاه است بر آن شدم که همراه هر کدام یکی از برنامه های تکنوازان را که آقای عبادی (همگی به همراه ویلن اسدالله ملک) شرکت داشته اند را نیز ضمیمه کنم .

 

 

 

 

 

 

1 – کوک های دشتی :  دانلود

 

1 – دشتی ر (راست کوک) : دو – سل – ر – ر .

* گام این کوک گام شور سل است : سل – لا کرن – سی بمل – دو – ر – می – فا – سل ؛ که نت شاهد و متغیر دشتی از – درجه پنجم گام شور -  "ر" آغاز می شود .

2 – دشتی لا : دو – فا – لا – ر . (یا : دو – سل – لا – ر : توضیح از وبلاگ گلها)

* گام این کوک گام شور "ر" است  : ر – می کرن – فا – سل – لا – سی بمل – دو – ر ؛ که نت شاهد دشتی " لا " می شود .

3 – دشتی سل : دو – فا – سل – دو . (یا : دو – فا – دو – دو : وبلاگ گلها)

* گام این کوک ، گام شور دو است : دو – ر کرن – می بمل – فا – سل – لا بمل – سی بمل – دو ؛ که نت شاهد درجه پنجم گام یعنی "سل" است .

4 – دشتی سی : دو – سل – سی – می .

* گام این کوک شور "می" است : می – فا دیز – سل – لا – سی – دو – ر – می .؛ نت شاهد "سی" می شود .

 

* توضیح بدهم که کوک سه تار عبادی در این اجراها حدود یک و نیم پرده بم تر از دیاپازون است .

* می توان دشتی "می" و ... را هم روش مشابه به کوک ها و گام های بالا اضافه نمود . (وبلاگ گلها)

 

2 – تکنوازان 212  دانلود

مایه : دشتی

ویلن : اسدالله ملک

سه تار : احمد عبادی

تنبک : جهانگیر ملک

 

منبع : http://gol-ha.blogfa.com/post-63.aspx