"کرنی" یا "کرنا" مرکب از دو لغت  کر و نای است "کر به معنی جنگ و در فارسی به صورت کارزار آمده است و نای همان "نی" است که در گیلان از نی ساخته می شود. با سری به شکل  دایره "ن" یا "ل" و به طول 2.5 متر است که به وسیله هیئتهای سه یا چهار نفری در نمایش وقایع جنگلی نظیر واقعه کربلا نواخته می شود.

این سنت مذهبی بیشتر در شهرهای آستانه اشرفیه، رحیم آباد، واجارگاه  و کلاچای در شرق استان گیلان پا برجا و به قوت خود باقی است.

کرنا نوازی در گیلان به عنوان یک نوع عزاداری مرسوم است 

کرنا یکی از سازهای منطقه است که تا پیش از این برای اطلاع رسانی و اعلام خبری به مردم از آن استفاده می شده و امروزه تنها به عنوان ساز مراسم عزاداری شخصی و مذهبی از آن استفاده می شود.

کرنا معمولا به صورت دسته جمعی و در قالب گروههای ده نفره کرنانواز نواخته می شود که یک نفر سرگروه  بوده و بقیه او را همراهی می کنند.

طریقه نواختن کرنا بدین گونه است که شخص با تجربه ای به عنوان تک نواز گروه، نوایی را در کرنا می دمد و بقیه نفرات پاسخ می دهند.

تک نواز گروه، مصیبتی از حضرت امام حسین (ع) را در داخل کرنا دمیده و پس از آن صدای "وای وای" از کرنای وی به گوش می رسد در این لحظه گروه، نوای "حسین وای" را در کرنا می دمند بدین ترتیب شنوندگان "وای وای، حسین وای" را از تک نواز و گروه  او می شنوند.

کرنا به جز ایام سوگواری امامان به ویژه امام حسین (ع ) در یادبود شهدا و برای خانواده های که داغ جوان دیده باشند نیز نواخته می شود.

"کرنا"  آلتی بادی و بلند که دارای صدای بم و رسائی است، چون سوراخ ندارد با انگشتان نواخته نمی شود از این رو فقط با دم نوازنده از آن صدا حاصل می شود.

جنس بدنه کرنا از نی است که برای استحکام بیشتر پوششی از بریده های نی روی بدنه آن بسته می شود طول آن متفاوت بین دو تا چهار متر و گاهی بیشتر است "سر عصایی شکل کرنا" محل خروج و تشدید صدا از جنس کدو است.

کرنا، سازی قدیمی و تاریخی است

کرنا سازی قدیمی و تاریخی است که در استانهای مخـتـلف ایران به شکـلهای متـفاوت ساخـته و اجرا می شود مهـمترین کرناهـا، کرنای شمال، گـیلان و کرنای مشهـد است و این ساز بـیـشتر در کردستان و آذربایجان مورد استـفاده قرار می گـیرد.

"کرنی" یا "کرنا" مرکب از دو لغت  کر و نای است "کر به معنی جنگ و در فارسی به صورت کارزار آمده است و نای همان "نی" است که در گیلان از نی ساخته می شود.

با سری به شکل  دایره "ن" یا "ل" و به طول 2.5 متر است که به وسیله هیئتهای سه یا چهار نفری در نمایش وقایع جنگلی نظیر واقعه کربلا نواخته می شود.

کرنای شمال را " درازنای" نیز می نامند چون لوله فاقد سوراخ تغییر دهنده صوت است لذا اصوات با تغییر فشار دم در لوله ایجاد می شود و فاقد تنوع صوتی است.

استفاده از کرنا در گیلان، خراسان و فارس مرسوم است، کرنا در گیلان بدون زبانه و سوراخ بوده از سه قسمت تشکیل می شود قسمتی که در دهان قرار می گیرد، قسمت بدنه که در ازای آن گاه به بیش از 3.60 متر می رسد و قسمت سر آن که خمیده و به  شکل عصا است.

حفظ آئینها و سنتهای عاشورایی از مصادیق خودباوری و اعتقاد قلبی ما به ائمه اطهار است

به هر حال حفظ آئینها و سنتهای عاشورایی از دیگر مصادیق خودباوری و اعتقاد قلبی ما به ائمه اطهار است و هر ساله با شور و اشتیاق به استقبال ماه محرم می روند و بر سر و سینه خود می زنند و بر این ماتم عظما اشک می ریزند.

محرم در آئین ما جایگاه والایی دارد و هر منطقه و اقلیم از کشور بر اساس باورها و اعتقادات و برخاسته از فرهنگ محلی خود این آئین را برگزار می شود.

بدین ترتیب هنرهایی چون شعر، تعزیه، موسیقی، نوحه خوانی و ... از آئینهای محرم جدایی ناپذیرند و به واسطه این هنرها مسائل و پیامهای عاشورا توانسته تا به امروز به خوبی انتقال پیدا کند.

با توجه به وضعیت "هنر محرم" در دهه های اخیر، استادان فن احساس نگرانی می کنند از اینکه این هنرها از اصالت و مسیر اصلی خود در حال خارج شدن هستند و چه بسا در برخی از جهات در جهت مخالف اهداف اصلی حرکت و موجب تحریف و مسخ پیامهای اصیل محرم، عاشورا و کربلا باشند.

موسیقی مذهبی بخشی از هویت موسیقی ملی ماست

موسیقی مذهبی بخشی از هویت موسیقی ملی ماست و این تعامل به حدی است که حتی در قرائت قرآن نیز از اسامی فواصل و دستگاههای موسیقی که در طول تاریخ داشته ایم استفاده می کنیم علاوه بر این در نوحه ها و تعزیه ها نیز باز از همین عناوین استفاده شده و می شود.

موسیقی مذهبی در ماه محرم نیز موسیقی است که متناسب با سوگواری در این ماه و روحی باشد که در اشعاری که به عنوان مرثیه از قدما و مرثیه سراها و نوحه خوانان قدیمی باقی مانده، دیده می شود که البته متاسفانه این روزها کمتر آنها را می شنویم.

منبع : مهر