حسين عليزاده نوازنده تار در مراسم يادمان حسين تهراني گفت: تنبك نبايد جدا از فرهنگ موسيقي ما باشد به طوري كه وقتي نواخته مي‌شود بايد بازگوكننده فرهنگ كشورمان باشد.

در اين مراسم كه با حضور حسين عليزاده نوازنده تئاتر، سينا سرلگ، مصطفي پورتراب، مرتضي احمدي، مصطفي گرگين‌زاده و علي شفيعي و تني چند از هنرمندان موسيقي در فرهنگسراي هنر برگزار شد ابتدا نماهنگي از حسين تهراني و محمد اسماعيلي پخش شد و سپس عباس سجادي مدير مركز موسيقي سازمان فرهنگي و هنري شهرداري تهران با ياد از قيصر امين‌پور گفت: قيصر جزو شاعران اخلاق‌مند و بزرگوار بود و امروز هم ما ياد اين بزرگ‌مرد را زنده مي‌داريم.

وي افزود: زماني نوازند‌گي ارزشمند است كه درصد بالايي از انسانيت را به همراه داشته باشد و اين عامل باعث مي‌شود نوازنده، نوازنده شود.

سجادي صحبت‌هاي خود را با خواندن دو بيت از قيصر امين‌پور به پايان رساند در ادامه اعضاي گروه موسيقي تنبك به سرپرستي محمد اسماعيلي يكي از شاگردان حسين تهراني به روي صحنه آمدند و قطعاتي را نواختند.

قبل از اجرا اسماعيلي گفت، چندي پيش يكي از اعضاي گروه به نام دكتر نعمتيان را از دست داديم و به خاطر ايشان يك دقيقه سكوت مي‌كنيم.

در ادامه اين مراسم حسين عليزاده به روي سن آمد و در خصوص محمد اسماعيلي و حسين تهراني گفت: هيچ نشاني ممكن است در تاريخ روشن نباشد اما وقتي اسم صبا مي‌آيد تاريخ موسيقي مي‌درخشد و ورق مي‌خورد.تهراني در دوراني رشد مي‌كند كه بزرگاني چون صبا در كنارش بودند.

صبا به خاطر ابعاد فرهنگي گسترده‌اي كه دارد باعث مي‌شود اساتيدي در دوران‌هاي مختلف خود را شاگرد صبا بدانند. به عقيده من كسي حتي اگر از جلوي در كلاس صبا مي‌گذشته در حال حاضر خود را شاگرد صبا مي‌داند.

وي ادامه داد: وجود حسين تهراني و تهراني‌ها هميشه ضرورت‌هاي تاريخي و دلائلي دارد كه اين هنرمندان بوجود مي‌آيند. به خودي خود اگر هر كدام از هنرمندان را دور از جامعه نگه‌ داريم به هيچ‌عنوان حسين تهراني، صبا و ديگر بزرگان بوجود نخواهند آمد. چرا كه رابطه با جامعه و انگيزه‌هايي كه جامعه براي هنرمندان ايجاد مي‌كند باعث بوجود آمدن چنين نوابغي مي‌شود.

اين آهنگساز ادامه داد: در زمان حسين تهراني موسيقي مي‌خواست جنبه‌هاي اجتماعي خودش را بوجود بياورد هرچند كه به نظر من تاكنون چنين اتفاقي نيفتاده است اما شرايط موسيقي با پشتوانه و عشق مردم حفظ شده و من در طول زندگيم به طور قاطع گفته‌ام كه واقعاً غير از حمايت‌هاي مردم كه هميشه خالصانه بوده هيچ‌وقت حمايت دولت در رشد هنر واقعي مؤثر نبوده است.

سرپرست گروه هم‌آوايان در خصوص حسين تهراني و ضرورت‌هاي اجتماعي آن دوران بيان داشت: حسين تهراني در زماني در جامعه رشد و نبوغ مي‌كند كه ضرورت‌هاي اجتماعي و موسيقي ايجاب مي‌كند كه براي رابطه با جامعه مي‌بايستي در موسيقي تغييرات و دگرگوني‌هايي ايجاد شود. موسيقي ايراني وقتي مي‌خواهد كار اجتماعي‌اش را ايجاد كند مي‌بايست تغييراتي در آن حاصل شود. ما متوجه مي‌شويم كه وقتي از دوره‌اي كه موسيقي به جنبه‌هاي اجتماعي نزديك مي‌شود هنرمند نيز به نيازهاي جامعه فكر مي‌كند و تحولات و ابتكاراتش به ذهن وي مي‌رسد و در هر فصلي چهره جديدي از موسيقي بوجود مي‌آيد.

عليزاده با بيان اينكه ريتم و تنبك نوازي حسين تهراني شاخص است گفت: بعد از ايشان شاگردان زيادي از جمله محمد اسماعيلي بوجود آمدند و راه ايشان را ادامه دادند. وقتي تهراني با شاگردان خودش كار كرد و چيزي كه در دست داشت به آنها انتقال داد شاگردانش نيز در حال حاضر آنها را به جامعه عرضه مي‌كنند. هرچند كه تغييرات زيادي در تكنيك تنبك بوجود آمد به طوري‌كه اين ساز همراهي‌كننده آواز و ياد ساز ديگري است. در دوره‌اي كه موسيقي سازي شكل مي‌گيرد و از ابدعات وزير و صبا در آن انجام مي‌شود در تنبك هم بايد اين اتفاق مي‌افتاد و تحولاتي در آن شكل مي‌گرفت كه البته اين روال تا به امروز نيز ادامه داشته است.

وي در ادامه درخصوص بررسي كامل تنبك و فرهنگ تنبك‌نوازي اظهار داشت: سازهاي ملي بنابر ارائه‌شان در محيط‌هاي مختلف شخصيت و تكنيك‌هاي مختلفي دارند از جمله اينكه تنبك در موسيقي روحوضي به نوعي نواخته مي‌شود و ضرب زورخانه و موسيقي سنتي به شكلي ديگر نواخته خواهد شد. اما چيزي كه در موسيقي بايد بررسي كنيم تحول ذهني و چيزي كه مربوط به ريتم مي‌شود به نظر نمي‌بايست تنبك‌نوازي جدا از فرهنگ خود موسيقي ديده شود كه البته هرچقدر به گذشته برمي‌گرديم نوازندگان تنبك فقط نوازنده نبودند بلكه در سطح رديف‌دان و موسيقي‌دان نيز كار مي‌كردند.

حسين تهراني در شناخت موسيقي ايراني كم از صبا نداشت و سعي مي‌كرد همه شاگردانش شيوه‌هاي مختلفي داشته باشند. بنابراين تغيير و تحول در تنبك از زمان تهراني شروع مي‌شود. تنبك در حال حاضر يك ساز رايج است اما نكته ظريف در اينجاست كه ما ساز كوبه‌اي هر منطقه و كشوري را جدا از فرهنگ آن كشور نمي‌بينيم به‌طوري كه وقتي ساز كوبه‌اي آفريقايي نواخته مي‌شود قطعاً تحت تأثير فرهنگ آفريقايي است.

اين آهنگ‌ساز ادامه داد: در ايران تنبك‌نوازي يك مرز ظريفي دارد چرا كه يا سازي‌ است كه با ابعاد هنري و يا نمايشي ظاهر مي‌شود. ما به خاطر تداخل فرهنگ‌ها در موسيقي در نوازندگي غير از خودنمايي از موسيقي‌هاي ديگر كشورها نيز در نوازندگي‌مان وارد مي‌شود در صورتي كه بايد شيوه نوازندگي ما رابطه مستقيم با زبان و فرهنگ كشورمان داشته باشد اما در حال حاضر از موسيقي هنري آفريقا و اعراب در تكنيك‌هاي تنبك اضافه شده و اين ساز را بعضي اوقات از فرهنگ خودمان جدا مي‌بينيم. در صورتي كه هرچه به عقب برگرديم اصالت اين مسئله بيشتر مي‌شود.

اين آهنگ‌ساز با بيان اينكه ريتم يك عنصر بسيار مهم در موسيقي است، بيان داشت: ساز تنبك سمبل ريتم است و در تمام مراكز آموزشي اين مسئله بايد مورد توجه قرار بگيرد در صورتي كه نه تنبك و نه آواز در مراكز آموزشي به طور جدي دنبال نمي‌شود. در ايران ريتم و موسيقي بسيار غني است و يك نوازنده تنبك مي‌تواند در يك مركز آموزشي با سازهاي ديگر كشورها آشنا شود. بايد توجه داشته باشيد كه ساز تنبك نبايد جدا از فرهنگ موسيقي ما باشد و صرفاً تنبك نواختن سازي نيست كه جنبه به رخ كشيدن داشته باشد چرا كه موسيقي زماني خوب است كه پرمحتوا و به دور از ريا نواخته شود.

عليزاده در پايان صحبت‌هاي خود گفت: خوشبختانه دوران نمايشي ساز تنبك سپري شده و نسل جوان از شاگردان تهراني و بعد از ايشان از اسماعيلي تنبك‌نوازان خوبي بوده‌اند. ما همگي در ريتم مديون اسماعيلي هستيم و آرزو مي‌كنم هرساله براي اين بزرگوار بزرگداشت‌هايي گرفته شود.

در ادامه اين مراسم حسين عليزاده و محمد اسماعيلي به دو نوازي تار و تنبك پرداختند كه با تشويق‌هاي پياپي مردم همراه بود چرا كه قرار نبود چنين اتفاقي بيفتد.

در ادامه نماهنگي از زندگي اسماعيلي با عنوان معلم عشق پخش شد و سپس محمد اسماعيلي به همراه سعيد ثابت نوازنده سنتور قطعاتي را اجرا كردند.

در پايان اين مراسم از محمد اسماعيلي شاگرد حسين تهراني،عليررضا پوراميد محقق و پژوهشگر موسيقي، داريوش سالاري سازنده ساز سنتور، محمدرضا صابر صدابردار موسيقي، رضا ملكوتي توليدكننده برنامه‌هاي موسيقي با اهداي لوح و جايزه ويژه تقدير شد.
نهمين آئين آواي دوست با عنوان نكوداشت محمد اسماعيلي و يادمان حسين تهراني شب گذشته در فرهنگسراي هنر برگزار شد.

* در حاشيه مراسم:
- استقبال از مراسم به طوري بود كه برگزاركنندگان مراسم روي پله‌ها نيز صندلي اضافه چيده بودند.
- در حين برگزاري مراسم سيم كابل تصويربرداران از روي سر مردم رد مي‌شد.
- حسين عليزاده در هنگام سخنراني از عكاسان به خاطر گرفتن عكس‌هاي زياد انتقاد كرد و گفت:‌ مگر صحنه دروازه فوتبال است كه هر لحظه شما در حال عكس گرفتن هستيد من فكر نمي‌كنم در عرض يك دقيقه فيگور هنگام صحبت با حضار تغيير كند كه شما اينقدر با سرعت عكس مي‌گيريد.

منبع : فارس